پارک جنگلی عون بن علی با ارایه سطوح مختلفی از خدمات زیست محیطی برای مردم، در شمال شهر تبریز واقع شده است. این خدمات دارای ارزش های اقتصادی هستند که غالبا برآورد آنها با معیارهای عادی مشکل می باشد، زیرا درآمد مالی مستقیم ایجاد نمی کنند، اما منافعی مانند افزایش کیفیت زندگی و فرصت های تفرجی را دربر دارند، که عمدتا با لحاظ نمودن برخی از شاخص ها می توان ارزش اقتصادی آنها را برآورد نمود.در این تحقیق، جهت شناسایی ارزش اقتصادی - تفرجی پارک جنگلی عون بن علی از روش کلاوسون استفاده شده است. این روش بر مبنای برآورد رابطه بین تعداد بازدیدکنندگان و میانگین بعد مسافت اماکن مسکونی این افراد از پارک و همچنین بر اساس استفاده از نقشه، ترجیحات و خصوصیات اقتصادی و اجتماعی بازدیدکنندگان پارک و رابطه بین هزینه دسترسی و تعداد بازدیدکنندگان با در نظر گرفتن اطلاعات موجود می باشد. سپس منحنی تقاضا با در نظر گرفتن ورودیه های فرضی و نسبت جدید مراجعه کنندگان بر مبنای پرسشنامه ها ترسیم گردیده است. محاسبات انجام شده نشان می دهد، ارزش اقتصادی - تفرجی پارک جنگلی عون بن علی در هر روز 125081000 ریال می باشد.همچنین نتایج به دست آمده آشکار می سازد، که اکثریت بازدیدکنندگان پارک در سطوح سنی 30-20 سال قرار دارند، 40 درصد بازدیدکنندگان حداقل مدرک تحصیلی خود را دیپلم ذکر نموده و 31.9 درصد مراجعین دارای درآمد ماهیانه 200-100 هزار تومان می باشند.

لطفا برای مشاهده چکیده به متن کامل (PDF) مراجعه فرمایید.

تامین آب، تامین عوفه دام های منطقه، پناهگاه حیات وحش، اشتغال و بهره برداری انسانی، پژوهش و آموزش، تعدیل آب و هوا و خدمات تفریحی از جمله کارکردهای تالاب ها محسوب می شوند. این تحقیق با هدف برآورد ارزش اقتصادی تالاب بین المللی گندمان با مساحتی بالغ بر 1100 هکتار در استان چهارمحال و بختیاری و ارائه آن به دستگاه های ذیربط جهت حفاظت هرچه بیشتر از آن در سال 1396 انجام شده است. ابزار جمع آوری اطلاعات در این مطالعه، پرسشنامه می باشد و اطلاعات گردآوری شده با استفاده از آمار توصیفی و رگرسیون لاجستیک و به کمک نرم افزارهای SPSS و SHAZAM مورد تجزیه و تحلیل قرار گرفته است. نتایج به دست آمده نشان می دهد که بین متغیر مبلغ پیشنهادی و احتمال تمایل به پرداخت پاسخ گویان، رابطه ای منفی و معنی دار در سطح پنج درصد وجود دارد. همچنین بین متغیرهای درآمد ماهانه و سن بازدیدکنندگان از تالاب با احتمال تمایل به پرداخت آنان، رابطه ای مثبت و معنی دار در سطح ده درصد به دست آمده است. به علاوه براساس مفهوم اثر نهایی، یک واحد افزایش در مبلغ پیشنهادی، درآمد ماهانه و سن پاسخ گویان به ترتیب منجر به کاهش 09/0 درصدی، افزایش 19 درصدی و نیز افزایش یک درصدی در احتمال تمایل به پرداخت آنان خواهد شد. با استفاده از مدل لاجیت برآورد شده، مقدار مورد انتظار(میانگین) تمایل به پرداخت برای هر بازدیدکننده معادل 2/5831 تومان و ارزش تفرجگاهی تالاب بین المللی گندمان حدود 175 میلیون تومان به دست آمده است.

در دهه های اخیر، کیفیت اکوسیستم های طبیعی و محیط زیست به عنوان کالا در نظریه های اقتصادی مورد توجه قرار گرفته است. کارکردها، کالاها و خدمات حاصل از اکوسیستم ها، اغلب ارزش بسیار زیادی دارند، ولی بدلیل عدم مبادله در بازارها ارزش اقتصادی صحیح آنها در محاسبات حسابداری ملی لحاظ نشده و همین امر باعث تشدید تخریب این منابع می گردد. در همین راستا این مطالعه با هدف تعیین ارزش تفرجی دشت میشان و اندازه گیری تمایل به پرداخت افراد با رویکرد ارزش گذاری مشروط برای بازدید از این دشت صورت پذیرفته است. برای بررسی عوامل موثر بر تمایل به پرداخت بازدید کنندگان از الگوی لاجیت استفاده گردید و داده های مورد نیاز از طریق تکمیل 112 پرسشنامه به روش نمونه گیری تصادفی از بازدیدکنندگان دشت میشان در سال 1393 جمع آوری شد. بر اساس نتایج تحقیق، متوسط تمایل به پرداخت افراد به ازای هر بازدید12595. 4 ریال برآورد گردید. همچنین نتایج برآورد الگوی لاجیت نشان داد که متغیر های تحصیلات و درآمد دارای اثر مثبت و معنی دار و متغیرهای جنسیت و بعد خانوار تاثیر منفی و معنی دار بر تمایل به پرداخت بازدید کنندگان از دشت میشان دارند.

تالاب­, ها اکوسیستم­, هایی با بهره­, وری بالا هستند که نقش مهمی در رفاه جوامع انسانی دارند. با این­, حال سلامت این اکوسیستم­, های ارزشمند در سراسر جهان به ویژه در کشورهای در حال توسعه به شدت تحت­, تأثیر با فشارهای محیط­, زیستی ناشی از فعالیت­, های انسانی قرار دارد. تالاب­, ها به عنوان یکی از مراکز مهم تأمین­, ­, کننده نیازهای تفرجگاهی شناخته می­, شوند، از سوی دیگر با توجه به تقاضای روزافزون مردم به منظور استفاده از منابع تفرجگاهی و بررسی خواسته­, های مردم جهت فراهم آوردن امکانات و تسهیلات لازم، امری مهم است. ارزش­, گذاری­,اقتصادی ابزاری سودمند به­, منظور برآورد و مقایسه منفعت­, های حاصل از تالاب­, ها و هزینه­, های مربوط به حفاظت از آن­, ها به­, شمار می­, رود. در این پژوهش، ارزش­, گذاری اقتصادی تالاب پیرسلمان با استفاده از روش هزینه سفر انفرادی و فرم تابعی خطی مورد بررسی قرار گرفته است. تعداد 400 پرسش­, نامه بین بازدید­, کنندگان توزیع شد. داده­, ها به صورت مقطعی و پیمایشی در سطح بازدید­, کنندگان تالاب در سال 1398 جمع­, آوری شد. بر اساس نتایج عوامل وضعیت تأهل، شغل، سن، درآمد، فاصله تا تالاب و هزینه سفر مؤثرترین عوامل بر تعداد بازدیدهای سالانه هستند. مازاد مصرف کننده­, ی فردی به ازای متوسط تعداد بازدید، 1391500 ریال به دست آمد. بنابراین، مازاد مصرف کننده­, ی فردی به­,ازای هر بازدید 347875 ریال برآورد شده است. همچنین تعداد کل بازدیدهای سالانه­, ی تالاب 650000 نفر برآورد می­, شود. لذا مازاد مصرف­, کننده کل مورد انتظار، معادل 226118750000 ریال برآورد می­, شود که بیانگر ارزش تفرجی سالانه­, ی تالاب است. نتایج حاصل از این تحقیق، اطلاعات ارزشمندی را به منظور ارتقاء سطح تفرجگاهی تالاب پیرسلمان فراهم می­, آورد و می­, تواند برای تصمیم­, گیران در برنامه­, ریزی­, های بلند مدت، مفید واقع شود.

تالاب انزلی، با مساحتی در حدود 200 کیلومتر مربع، در حاشیه جنوبی دریای خزر و در میان شهرهای انزلی، رشت، صومعه سرا و رضوان شهر واقع شده است. این تالاب از دیدگاه جهانگردی و سیاحتی، یکی از جاذبه های مهم استان گیلان محسوب می شود. هدف این تحقیق، برآورد ارزش تفرجگاهی تالاب انزلی به روش هزینه سفر منطقه ای است که، نتایج حاصل شده می تواند، به عنوان ابزاری موثر در برنامه ریزی و مدیریت طرحهای توسعه ای مورد استفاده قرار گیرد. این روش، براساس تخمین رابطه بین تعداد مراجعه کنندگان به یک تفرجگاه و بعد مسافت اماکن مسکونی آنها از تفرجگاه و میانگین هزینه سفر استفاده می کند.به این منظور، با در نظر گرفتن تالاب به عنوان مرکز، 6 نیم دایره با فواصل ثابت 300 کیلومتر رسم شد که کل کشور را پوشش دهد. سپس، با استفاده از نقشه و آمارهای موجود، مساحت و جمعیت ساکن در هر منطقه محاسبه شد. در مرحله بعد داده های اقتصادی- اجتماعی استخراج شده از پرسشنامه های تکمیلی توسط بازدیدکنندگان، مورد تجزیه و تحلیل قرار گرفت. با توجه به داده های موجود، نمودار رابطه بین هزینه سفر و شمار مراجعه کنندگان به تفرجگاه رسم شده است. آنگاه با در نظر گرفتن ورودیه های مختلف و اضافه نمودن آن به مجموع هزینه های دسترسی، نسبت جدید مراجعه کنندگان به دست آمده و منحنی تقاضای تالاب انزلی ترسیم شده است. در نهایت، ارزش تفرجی روزانه تالاب انزلی از طریق محاسبه سطح زیر منحنی تقاضا 12450400 تومان محاسبه شده است که، بیانگر ارزش تفرجی بالای این تالاب است. همچنین بیشترین تعداد بازدیدکنندگان از تالاب انزلی در محدوده سنی 39-30 سال هستند و اکثریت پاسخ دهندگان دارای مدرک تحصیلی دیپلم تا دانشگاهی بوده و با افزایش سطح درآمد، تعداد بازدیدکنندگان کاهش می یابد.

زمینه و هدف: امروزه، ارزیابی منظم منافع تفرجی و غیربازاری منابع محیط زیستی جهت ترکیب جنبه های مثبت آن در سیاست و تصمیمات برنامه ریزی شده، امری ضروری است. هدف اصلی این پژوهش ارزش گذاری اقتصادی –,تفرجی پارک جنگلی کوهستان شهر کرمانشاه با استفاده از روش هزینه سفر منطقه ای است. روش بررسی: جمع آوری اطلاعات و داده های کمی و کیفی، بازدید از پارک، تنظیم پرسشنامه ها و تجزیه و تحلیل یافته ها با استفاده از نرم افزار Excel، مبانی اصلی روش بررسی این تحقیق بوده است. روایی پرسشنامه توسط اعضای هیأت علمی دانشگاه پیام نور و پایایی آن با استفاده از ضریب آلفای کرونباخ تایید گردید. یافته ها: بررسی سطح درآمد ماهانة بازدیدکنندگان نشان داد که میان این متغیر و تعداد روزهای بازدید از تفرجگاه و نیز تمایل به پرداخت ورودیه، همبستگی بالایی وجود دارد. نتایج همچنین نشان داد که سطح تحصیلات نیز نقش مهمی در جذب گردشگران به پارک جنگلی کوهستان داشت؛ چنانکه بیشترین تعداد بازدیدکنندگان باسواد بودند. بررسی مطالعات انجام شده در پارک جنگلی کوهستان نشان داد که بیشترین تعداد بازدیدکنندگان (48 درصد) در محدودة سنی 35-20 سال قرار داشتند. ارزش تفرجی بالای پارک جنگلی کوهستان که در بهار و تابستان 1395 محاسبه شد، برابر با مقدار 727045380 ریال بدست آمد. بحث و نتیجه گیری: نتایج نشان دهندة لزوم توجه بیشتر و تدوین طرح جامع توسعة گردشگری استان برای پارک های جنگلی است که می تواند به عنوان ابزاری مؤثر در برنامه ریزی و مدیریت طرح های توسعه ای مورد استفاده قرار گیرد.

بندر انزلی یکی از شهرستان های استان گیلان است که به دلیل جاذبه های زیاد از مناطق تفریحی و گردشگری مهم است. بنابراین، مطالعه ارزش تفریحی آن می تواند در پیش بینی نیازها و رفع کمبودها و توسعه گردشگری در منطقه موثر باشد. هدف پژوهش حاضر، برآورد ارزش تفریحی تالاب انزلی، با استفاده از روش ارزشگذاری مشروط است. برای بررسی عوامل موثر بر میزان تمایل به پرداخت افراد، مدل لوجیت به روش حداکثر درست نمایی برآورد شد. داده های مورد نیاز از طریق تکمیل پرسشنامه و مصاحبه حضوری با بازدیدکنندگان از تالاب انزلی جمع آوری شد. نتایج نشان داد که، ضرایب متغیرهای قیمت پیشنهادی، کیفیت زیست محیطی تالاب، درآمد و سن در سطح 5 ٪ معنی دار بودند، اما سایر متغیر ها در سطح 5 ٪ اثر معنی داری بر تمایل افراد به پرداخت ندارند. متوسط تمایل به پرداخت افراد برای ارزش تفرجی تالاب انزلی حدود 14900 ریال و ارزش تفریحی سالانه آن برابر 1490000000 ریال برآورد شد. همچنین، 60 ٪ افراد دارای انگیزه قوی برای مشارکت در امور بهینه سازی تالاب هستند. متغیر کیفیت زیست محیطی (ارزش زیست محیطی تالاب) نیز به طور معنی داری بر قبول ورودیه اثر مثبت دارد. با توجه به اهمیتی که مردم برای بازدید از محیط های جذاب قائلند و برای رسیدن به جامعه ای سالم و تداوم پیشرفت و توسعه اقتصادی، شایسته است که برنامه ریزان و مسولان به بهبود کیفیت محیط زیست، کنترل و نظارت جهت نیل به توسعه پایدار مناظر طبیعی منطقه توجه بیشتر داشته و با گسترش امکانات مناسب برای خانواده ها و بهبود بهداشت در این گونه فضاها به منظور بالابردن رفاه جامعه کمک بیشتری کنند.

این پژوهش به تعیین ارزش تفرجگاهی پارک پارک طبیعی سیاسرد بروجن در استان چهارمحال و بختیاری به روش هزینه سفر پرداخته است. به همین منظور تعداد 30 پرسشنامه بر اساس روش کلاوسون تهیه، و در 3 روز متفاوت در فروردین ماه توسط گردشگران در پارک طبیعی سیاسرد بروجن تکمیل شد. ارزش تفرجی پارک به روش هزینه سفر، هزینه بنزین مصرفی و هزینه صرف شده برای هر فرد محاسبه و برابر با 2160821 ریال در هکتار برآورد شد. برای بدست آوردن تمایل به پرداخت افراد از روش میانگین گیری ساده استفاده شد و برابر با 7500 ریال برای هر فرد در هر ماه محاسبه شد. آزمون مربع کای برای تعیین رابطه بین جنسیت افراد بازدید کننده و میزان تمایل به پرداخت انجام شد که همبستگی بین جنسیت و تمایل به پرداخت مشاهده نشد. نتایج بدست آمده ارزش تفرجی پارک های طبیعی را نشان می دهد و توجیهی برای سیاست گذاران فراهم می کند که از کیفیت پارک های طبیعی حمایت کرده و از کم جلوه دادن منابع جنگلی جلوگیری کنند.

در این مطالعه روش طراحی سناریوی فرضی در خصوص ایجاد جاذبه های جدید گردشگری در این قبیل اکوسیستم ها بررسی شده است. بدین منظور سنایوی برگزاری یک تور گردشگری در مراتع تخریب شده منطقه سوهان چناران مورد مطالعه قرار گرفت. نمونه-برداری به روش پرسشگری از بین مردم شهر مشهد که بیشترین نزدیکی را با این منطقه دارند انجام شد. در این پرسشنامه ها از افراد خواسته شد تا با توجه به شرایط برگزاری و هزینه های شرکت در تور پیش بینی کنند که چند نفر از کسانی که می شناسند در این برنامه شرکت خواهند کرد. بر اساس نتایج حاصله هزینه منطقی جهت شرکت هر نفر در برنامه تور گردشگری تعیین شد. سپس برآوردهای لازم در خصوص میزان درآمد حاصل از اجرای این برنامه در طی سال برآورد گردید. نتایج این مطالعه نشان دادند که اگرچه در حالت عادی ارزش اقتصادی کارکرد تفرجگاهی منطقه مورد مطالعه نزدیک به صفر است ولی با اجرای یک برنامه تور گردشگری می توان در حدود 390, 000, 000 ریال در منطقه درآمد کسب کرد.